Ramazan ayında ve diğer oruç günlerinde en çok merak edilen sorulardan biri şudur: “Niyet etmeden oruç tutulur mu?” Sahura kalkmadan uyuyakalanlar ya da niyet etmeyi unutanlar, tuttukları orucun geçerli olup olmadığını sıkça araştırır. İşte İslam fıkhına göre niyetin hükmü, zamanı ve detaylı açıklamalar…

Oruçta Niyet Şart mı?

Evet, oruç ibadetinin geçerli olması için niyet şarttır. Çünkü niyet, yapılan ibadetin Allah rızası için yapıldığını belirleyen temel unsurdur.

Peygamber Efendimiz’in (s.a.v.) hadisinde belirtildiği üzere:

“Ameller niyetlere göredir.”

Bu nedenle niyet olmadan yapılan bir açlık, ibadet sayılmaz.

Ramazan Orucunda Niyet Ne Zaman Yapılır?

Ramazan orucu farz olduğu için niyet zamanı önemlidir.

• Hanefi mezhebine göre: İmsaktan önce niyet etmek gerekir, ancak imsaktan sonra kuşluk vaktine kadar (öğleye kadar) niyet edilebilir; eğer o ana kadar bir şey yenilip içilmemişse.

• Şafii mezhebine göre: Niyetin imsaktan önce yapılması şarttır.

Bu nedenle mezhebe göre uygulama farklılık gösterebilir.

Sahura Kalkmadan Oruç Tutulur mu?

Eğer kişi sahura kalkmamış ama:

• Gece yatmadan önce oruca niyet etmişse → Oruç geçerlidir.

• Hiç niyet etmemişse → Duruma göre değerlendirilir.

Hanefi mezhebine göre, kişi sabah uyandığında henüz bir şey yememişse ve öğle vaktine kadar niyet ederse oruç geçerli olur.

Nafile Oruçta Niyet Hükmü

Nafile (gönüllü) oruçlarda niyet daha esnektir:

• Öğle vaktine kadar niyet edilebilir.

• Yeter ki o ana kadar yeme içme gerçekleşmemiş olsun.

Bu yönüyle nafile oruç, Ramazan orucuna göre daha kolaydır.

Dil ile Niyet Şart mı?

Niyet kalpten yapılır. Yani:

• “Yarın oruç tutacağım” diye düşünmek yeterlidir.

• Dille söylemek şart değildir; ancak söylemek sevaptır.

Önemli olan kalben karar vermektir.

Niyet Unutulursa Ne Yapılmalı?

Eğer kişi niyet etmeyi unutmuşsa ve:

• Sabah hiçbir şey yememişse

• Öğle vaktine kadar niyet ederse

Hanefi mezhebine göre oruç geçerli olur.

Ancak bilinçli şekilde niyet edilmezse ve bu süre geçirilirse o günün orucu geçerli olmaz, kaza gerekir.

Niyetin Hikmeti Nedir?

İslam’da ibadetler bilinçli ve kasıtlı yapılmalıdır. Niyet:

• İbadeti sıradan alışkanlıktan ayırır

• Manevi değeri artırır

• Kul ile Allah arasındaki bağı güçlendirir

Bu yüzden niyet, orucun ruhudur.

Niyet etmeden oruç geçerli olmaz; çünkü niyet ibadetin temel şartıdır. Ancak mezheplere göre niyet zamanı konusunda esneklik vardır. Sabah bir şey yenilmemişse ve öğleye kadar niyet edilirse oruç geçerli olabilir. En sağlıklısı, her oruç için imsaktan önce bilinçli şekilde niyet etmektir.